Over oefenen

Op de wc van mijn yogajuf Maria Hartog hangt het volgende gedicht:

Autobiografie in vijf hoofdstukken

1)
Ik loop door een straat.
Er is een diep gat in het trottoir.
Ik val erin.
Ik ben verloren… ik ben radeloos.
Het is mijn schuld niet.
Het duurt eeuwig om een uitweg te vinden.

2)
Ik loop door dezelfde straat.
Er is een diep gat in het trottoir.
Ik doe alsof ik het niet zie.
Ik val er weer in.
Ik kan niet geloven dat ik op dezelfde plek ben.
Maar het is mijn schuld niet.
Het duurt lang voordat ik eruit ben.

3)
Ik loop door dezelfde straat.
Er is een diep gat in het trottoir.
Ik zie dat het er is.
Ik val er weer in… het is een gewoonte.
Mijn ogen zijn open.
Ik weet waar ik ben.
Het is mijn schuld.
Ik kom er direct uit.

4)
Ik loop door dezelfde straat.
Er is een diep gat in het trottoir.
Ik loop er omheen.

5)
Ik loop door een andere straat.

– Portia Nelson

Het is een gedicht wat ik al jaren regelmatig lees. (Omdat ik het fijn vind om te yoga-en met een lege blaas.) De laatste tijd herken ik me steeds vaker in hoofdstuk 3: ik zie mezelf op allerlei vlakken met open ogen in mijn valkuilen lopen. Ik zeg ja tegen een afspraak, terwijl ik er eigenlijk geen ruimte voor heb in mijn hoofd. Wel ruimte in mijn agenda, maar dat is iets anders. Ik wil vroeg naar bed, maar beland ineens toch weer in de kroeg. Ik durf die leuke blogger niet uit te nodigen voor een massage, omdat ik bang ben dat zij onverhoopt een onverbiddelijk stukje over me schrijft. Ik weet heus wel wat ik anders zou willen doen: minder denken, meer vertrouwen, en meer respect hebben voor mijn eigen grenzen. Maar het lukt me nog niet altijd. Die oude gewoonten en angsten zijn erg hardnekkig.

De hoofdstukken uit het gedicht van Portia Nelson hangen samen met de psychologische theorie over de verschillende stadia in het leren:

vier-fase-van-leren

  • Onbewust onbekwaam: voordat je iets kunt leren, moet je je er eerst bewust van worden dat je het niet kunt (hoofdstuk 1 en 2).
  • Bewust onbekwaam: je ziet dat je iets niet kunt, dus dan is het tijd om je erin te ‘bekwamen’ (hoofdstuk 3).
  • Bewust bekwaam: je hebt iets nieuws geleerd, en bent ermee bezig om het in de praktijk te brengen (hoofdstuk 4).
  • Onbewust bekwaam: je nieuwe vaardigheid is een gewoonte geworden (hoofdstuk 5).

Nu ik me in hoofdstuk 3 bevind, oftewel het stadium van ‘bewust onbekwaam’, begrijp ik dat een veranderproces niet alleen te maken heeft met inzicht en bewustzijn, maar ook met heel veel oefenen. Ja, bewustzijn is de eerste stap. Maar als ik wil veranderen, zal ik niet alleen mijn houding, maar ook mijn gedrag aan moeten passen. En dat betekent dus vooral ook heel veel fouten maken. ‘Oh, daar zat het gat in het trottoir. Ik dacht dat het pas over tien meter zou komen.’

Het wordt extra frustrerend als perfectionisme je valkuil is. Want fouten maken, dat vinden perfectionisten dus lastig. Dus voor perfectionisten is oefenen – wat toch vooral betekent dat je het risico neemt om fouten te maken – al een oefening op zich.

En zo zat ik dus alweer weken te broeden op het perfecte einde van dit artikeltje.

*glimlacht*